Bedrijfseconomie als enige in zijn soort

Het is lastig om een precieze afbakening van de bedrijfseconomische wereld te geven. Mede door de holistische insteek van het vakgebied, zoals ook gepresenteerd op deze website, lijkt het verschil met de bedrijfskunde nihil te worden. Maar waarin verschilt de bedrijfseconomie van de bedrijfskunde en de algemene economie, en wat impliceert dat precies? Hieronder volgt een verkenning.

Economie in het algemeen laat zich omschrijven als de studie naar de menselijke behoeftebevrediging en de keuzes die mensen maken bij de productie, consumptie en verdeling van goederen en diensten. De bedrijfseconomie is grofweg te definiëren als de wetenschap die zich bezighoudt met het aanwenden van de juiste middelen om het doel van de handel in goederen en diensten door ondernemingen te stimuleren. Ze houdt zich verder bezig met de financiële kant van de onderneming. We kunnen het vakgebied zien als de raakvlak tussen bedrijfskunde en economie.

De bedrijfskundige wetenschap gaat over de organisatie en marktomgeving van bedrijven. Het vakgebied is relatief jong en gebruikt inzichten uit disciplines als economie, psychologie en sociologie. Het is sterk empirisch gericht; inzichten worden ontleend aan de praktijk en gebruikt om de strategie en organisatie van ondernemingen aan te passen.

Op basis van de definities kunnen we zeggen dat de bedrijfseconomie voornamelijk de financiële of technische (‘harde’) kant van de bedrijfskunde is. De twee vakgebieden overlappen elkaar zodoende voor een groot deel. Echter, de bedrijfseconoom is vaker een ‘specialist’, die bijvoorbeeld diepgaande wiskundige kennis nodig heeft voor het uitvoeren van zijn werk. De bedrijfskundige is meer een breder georiënteerd persoon die iets weet van vrijwel alle aspecten binnen het bedrijf.

Onderstaande tabel geeft een overzicht met globale overeenkomsten en verschillen tussen de drie genoemde terreinen: Economie (met inbegrip van algemene economie, (bedrijfs)econometrie en toegepaste economie), Bedrijfseconomie en Bedrijfskunde (met inbegrip van management). Dit gebeurt op twaalf verschillende aspecten.

EconomieBedrijfseconomieBedrijfskunde
Mensbeeld/wereldbeeldHomo economicusBrederBreedst
AnalyseniveauMacro-microMicro-mesoMicro
Disciplinaire insteekMonodisciplinairMultidisciplinairInterdisciplinair
KernwoordEconomieBedrijfManagementprocessen
KenmerkendMethodeRelevantieToegankelijkheid
Means-ends-values-perspectiefMeans-endsEnds-means-valuesValues-means-ends
OrganisatiesOverheden/NGO’s, Financiële sectorProfitProfit
SteunvakkenWiskunde, statistiekStatistiek, boekhoudenMeerdere disciplines
OriëntatieTheoretisch, deductief, positiefPraktisch, meer inductief, deels positief en normatiefPraktisch, meer inductief, deels positief en normatief
Verband met andere disciplinesBètaGamma en deels bètaGamma, deels bèta en deels alfa
Historie vakgebiedRelatief oudVanaf eind 19e eeuwVanaf midden 20e eeuw
Bril’Eng, specialistisch, data-gedrevenBreed onderlegde specialisten, combinatie mens-cijfersBreed onderlegde generalisten, combinatie mens-tools

De bedrijfseconoom is doorgaans de specialist, terwijl de bedrijfskundige als taak heeft de specialist te managen. Dit neemt niet weg dat holisme in de bedrijfseconomische wereld wel relevant is. Juist wanneer een bedrijfseconoom zich op de juiste manier specialiseert, kan deze dienstbaarder en betrouwbaarder zijn als er sprake is ontwikkeling op terreinen als ethiek en gegevensanalyse. Dit geldt zeker wanneer de bedrijfseconoom leidinggevende functies gaat innemen binnen de organisatie en iets moet weten van andere onderdelen van het bedrijf.

Bedrijfseconomie en bedrijfskunde zijn dus, ondanks de overlap, wel degelijk van elkaar te scheiden. De bedrijfseconoom heeft dus geschikt en eigensoortig onderwijs nodig, gebaseerd op een aparte visie die past bij de aard van de bedrijfseconomische professional.

Onderwijs en diensten