Erasmus Economics and Theology Institute (EETI)

Het Erasmus Economics and Theology Institute is een kenniscentrum voor onderwijs, onderzoek en training op het snijvlak van theologie en economie.

Als instituut werkt EETI samen met EIBE (Erasmus Institute for Business Economics) aan de bredere missie van een geestrijke economie (soulful economics). De activiteiten vinden plaats in nauw verband met ESAA (Erasmus School of Accounting & Assurance) en het valorisatieproject Erasmus Centre for Relational Economics, Values and Leadership (EC-RVL).

Doelstelling
EETI stelt zich ten doel bij te dragen aan een florerende samenleving waar mensen tot hun recht komen door middel van de volgende activiteiten:

  • fundamenteel onderzoek naar de wisselwerking tussen economie en religie en economie en theologie als wetenschapsdisciplines
  • participatie in initieel onderwijs en
  • post-initieel contractonderwijs

Achtergrond
Voordat de economische wetenschap zich tot een eigen discipline ontwikkelde waren vragen van economische aard onderdeel van theologische verhandelingen. Vragen van menselijk gedrag, deugden en ondeugden in het sociale en economische verkeer kwamen aan de orde in het bredere verband van religie en theologie. Nadat de economische wetenschap deze verbanden lange tijd heeft ontkend en de economie als autonoom terrein wilde behandelen is er nu weer volop aandacht voor de rol van de mens als wezen met drijfveren, een verhaal, en levend binnen tradities. EETI wil expliciet ruimte geven aan vragen die op dit grensvlak spelen en wil putten uit wat theologische tradities te bieden hebben.

Dit sluit onmiddellijk aan bij de persoon en het gedachtegoed van Desiderius Erasmus, naar wie deze universiteit in haar naam verwijst. Desiderius Erasmus (geboren in Rotterdam 1467, overleden in Basel 1536) was een Nederlandse priester, augustijner kanunnik, theoloog, filoloog, filosoof, schrijver en humanist, die terug wilde gaan naar de bronnen van Europese beschaving, de klassieke en christelijke geschriften. Op die manier streefde hij naar een samenleving waar mensen floreren.

Uit het bovenstaande blijkt dat EETI historisch haar basis heeft in de christelijke traditie. EETI stelt zich echter – in de geest van Erasmus – nadrukkelijk open voor deelnemers en bijdragen van andere religieuze en levensbeschouwelijke tradities, die vanuit hun bronnen het welzijn van mens en wereld willen bevorderen.

Missie

De onderzoekers – theologen, filosofen, economen en bedrijfskundigen – die werkzaam zijn aan het EETI hebben tot taak wetenschappelijk onderzoek te verrichten

  1. Naar de invloed van noties:
    1. Uit de theologie die in de geschiedenis van de economie als praktijk of in het denken van economen en de economie als wetenschap van invloed zijn geweest. Een voorbeeld van een dergelijke doorwerking is de metafoor van de onzichtbare hand die in een vrije markt tot een positieve uitkomst zou kunnen leiden.
    2. Die in de economie als praktijk aan de orde komen of door economen in de economische wetenschap aan de orde worden gesteld en waarvan theologen vermoeden dat inzicht hierin verdiept kan worden met hun inbreng vanuit de bronnen van de theologie.
  2. Naar de wijze waarop:
    1. theologie en levensbeschouwing is beïnvloed door economische en maatschappelijke ontwikkelingen. Economische systemen zoals feodalisme, communisme of kapitalisme weerspiegelen niet alleen de tijdgeest maar hebben ook het theologisch spreken en denken over God mede bepaald. In hoeverre zijn economische inzichten behulpzaam om taalgebruik in bijbel en theologische traditie (patristische literatuur, middeleeuwen en protestantisme) te verdiepen en beter te begrijpen?
    2. de economie kan helpen om de noties uit de agrarische samenleving waarin de bijbel en andere heilige boeken zijn ontstaan te vertalen naar de huidige tijd met andere economische verhoudingen (en dus ook andere metaforen).

De wetenschappers die werkzaam zijn aan het EETI hebben tot taak onderwijs te verrichten in de vorm van

  1. De minor: ‘markt, moraal, mensbeeld’
  2. De keuzevakken:
    1. ‘Levensorde en het besef van de menselijke onvolkomenheid als wegen naar inzicht in goedheid, waarheid en schoonheid. Augustinus en de relatie tussen rede, geloof, liefde en het goede leven’
    2. ‘Levensorde en het besef van de menselijke onvolkomenheid in het denken van Luther en Calvijn
  3. Bijdragen aan het Executive onderwijs voor, bijvoorbeeld ESAA, over, bijvoorbeeld ‘Integriteit’; ‘waarheid’ en binnen de leiderschapscursus over eigendom, macht en mensbeeld.
  4. Bijdragen aan de double bachelor in economie en filosofie over relationele economie.

Direct betrokkenen

Wetenschappelijk directeur: Paul van Geest

Academisch directeur: Joost Hengstmengel

Secretaris: Ard Jan Biemond

Deskundigen: Antoinette Rijsenbilt, Kees van der Kooi, Niels Rietveld, Lans Bovenberg, Govert Buijs, Bas van Os, Harry Commandeur, Job van Exel, Werner Brouwer

 

EETI in de pers

TU Kampen en Erasmus Universiteit werken samen’, Reformatorisch Dagblad, 15 mei 2020

Het lijden van Christus geschilderd met verftranen’, Trouw, 10 april 2020

‘Kees van der Kooi: de taal van de economie zit in de Bijbel’, Friesch Dagblad, 25 januari 2020

Als het aan deze hoogleraren ligt, krijgen alle economiestudenten theologie’, Erasmus Magazine, 16 december 2019

Joost Hengstmengel, ‘Wat heeft Jeruzalem met Londen van doen?‘, Reformatorisch Dagblad, Forum, 25 november 2019

Lans Bovenberg en Paul van Geest, ‘Augustinus helpt economie verder’, Trouw, 14 november 2019

How useful theology is tot he economy’, Erasmus School of Economics – News overview, 30 oktober 2019

Erasmus Universiteit krijgt theologisch instituut’, KRO-NCRV – Nieuwsoverzicht, 29 oktober 2019

‘Erasmus Universiteit krijgt een theologisch instituut’, Trouw, 29 oktober 2019

Hoe nuttig theologie is voor de economie’, Trouw, 29 oktober 2019

Bas van Os, ‘Toegevoegde waarden in de economie’, Het goede leven, 22 oktober 2019

Gezamenlijke oratie van hoogleraren Lans Bovenberg en Paul van Geest’, Erasmus University Rotterdam – Nieuwsoverzicht, 10 oktober 2019

Oratie Prof dr. Lans Bovenberg en Prof.dr. Paul van Geest’, Erasmus School of Philosophy – Nieuwsoverzicht, 8 oktober 2019

ThemaOude bedrijfseconomie21e-eeuwse bedrijfseconomie
MensbeeldHomo economicusBreder
DoelstellingsvariabeleMaximale winstBevredigende winst
AnalysekaderDoel-middelenDoel-middelen-waarden
LeiderschapMachiavelliAugustinus
OmgevingsperspectiefAfzonderlijk

Interactie

Overlap

Onderneming is onderdeel van de gemeenschap